W dzisiejszych czasach towarzyszy nam postępująca urbanizacja i silny rozwój technologiczny. Daje to coraz większe możliwości. A mimo to coraz częściej pragniemy zwrócić się ku naturze. Chcemy budować parki i tereny zielone, staramy się spożywać minimalnie przetworzoną żywność. Jak się okazuje również kosmetyki oparte na naturalnych produktach, cieszą się coraz większym zainteresowaniem.

Jednym z nieco zapominanych dobrodziejstw natury jest właśnie olej z lnianki, zwany również rydzowym. Jego naturalna obfitość w cenne składniki odżywcze przyczyniała się do tego, że znowu sięgamy po ten produkt. Dlaczego warto?

Olej rydzowy – skąd pochodzi?

Surowcem do produkcji tego oleju jest lnianka siewna (camelina sativa), którą potocznie nazywamy lennicą, lnicznikiem lub rydzem. Jest to roślina należąca do rodziny kapustowatych. Znaleźć ją możemy na terenie całej Polski, gdzie rośnie, nawet pomimo mało sprzyjających warunków. Ma niskie wymagania środowiskowe i z tego względu potrafi rozprzestrzenić się nawet na bardzo nieurodzajnych glebach.

Jak dowodzą źródła archeologiczne, lnianka pojawiła się w Polsce około 3 tys. lat temu i od tamtej pory, była powszechnie uprawiana jako roślina oleista. Następnie została wyparta przez inne oleje roślinne, np. olej rzepakowy i słonecznikowy. Obecnie ponownie powraca do łask. Jej największe plantacje znajdują się w Wielkopolsce, gdzie tłoczy się najwięcej oleju rydzowego.

Olej z lnianki – dla kogo?

Z uwagi na cenny profil kwasów tłuszczowych, olej rydzowy będzie bardzo ważny dla osób chcących zadbać o kondycję swojego serca. Dzięki temu, że ponad połowa kwasów tłuszczowych obecnych w tym oleju to wielonienasycone kwasy tłuszczowe, to skutecznie redukuje on poziom cholesterolu ogółem i poprawia profil lipidowy krwi, obniżając poziom cholesterolu LDL (tzw. złego cholesterolu).

Jednakże po ten olej powinny sięgać nie tylko osoby ze zwiększonym ryzykiem chorób układu krążenia. Jak wykazano w badaniach przeprowadzonych na populacji polskiej, spożycie ryb, które są głównym źródłem kwasów omega – 3, jest niewystarczające. W związku z tym, chcąc uzupełnić sobie wspomniane kwasy w diecie, wszyscy powinniśmy włączyć olej rydzowy do swojego jadłospisu!

W tym aspekcie na szczególną uwagę zasługują także weganie i wegetarianie, którzy całkowicie rezygnują ze spożywania ryb i owoców morza. Osoby te eliminują podstawowe źródło kwasów omega – 3 i z tego względu powinny pamiętać, że należy je dostarczyć innymi sposobami. Alternatywą dla tych osób są  algi morskie, a także wybrane oleje roślinne, nasiona i orzechy, naturalnie zasobne w kwasy omega – 3.

Wśród nich wyróżniamy  przede wszystkim:

Olej rydzowy – właściwości

Nasiona, z których przygotowywany jest olej rydzowy, zawierają różną, aczkolwiek zawsze wysoką, zawartość tłuszczu. Przeciętnie jest to od 25 do 40%. Takie nasiona stanowią cenną paszę dla zwierząt, ponieważ wpływają na wzrost ich odporności. Także, jak wykazano w badaniach, zwierzęta karmione nasionami lnianki są zdrowsze dla człowieka. Zarówno mięso drobiu, jak i jaja kurze cechują się wyższą zawartością cennych wielonasyconych kwasów tłuszczowych.

Profil tłuszczowy oleju z lnianki prezentuje się bardzo korzystnie. Ponad połowa z wszystkich kwasów tłuszczowych to cenne, wielonienasycone kwasy tłuszczowe:

Wspomniane kwasy omega – 3 i omega – 6 są w proporcji 1:0,4. Dzięki właśnie takiemu stosunkowi tych kwasów tłuszczowych olej rydzowy jest w czołówce roślinnych źródeł kwasów omega – 3.

Wspominany olej jest także źródłem innych składników odżywczych, pośród których należy wymienić:

  • jednonienasycone kwasy tłuszczowe,;
  • sterole roślinne (około 51mg na 1 łyżkę oleju);
  • związki fenolowe (mają aktywność antyutleniającą, tzw. przeciwutleniacze);
  • witaminę E (średnio 7,13mg na 1 łyżkę oleju), witaminę A i witaminy z grupy B.

Dzięki temu, że olej rydzowy charakteryzuje się wysoką zawartością kwasów omega – 3, a także cennych substancji przeciwutleniających wykazuje właściwości kardioprotekcyjne, większe nawet niż olej rzepakowy i oliwa z oliwek.
Optima Omega 3

Olej z lnianki siewnej – zastosowanie

W kuchni

Olej rydzowy ma klarowną i przejrzystą barwę. W zależności od odmiany może charakteryzować się różną paletą barw, od koloru złotego, przez złoto – zielony, aż po czerwono – brunatny. Cechuje się on również charakterystycznym smakiem i aromatem, który jest korzenny, lekko orzechowy z nutą goryczy. Wyczuwalny jest także posmak cebuli i gorczycy.

Olej z lnianki, dzięki temu, że zawiera tak dużo wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, wpływa korzystnie na zdrowie. Jednakże z tego samego powodu może być wykorzystywany tylko na zimno. Producenci zalecają, aby podczas przygotowywania posiłków i przechowywania nie przekraczać temperatury 36 st. C.

Na co dzień olej rydzowy możesz dodać do sałatek, surówek, sosów i past np. kanapkowych. Świetnie sprawdzi się on także do skrapiania pieczywa pod kanapki. Jego nuty aromatyczne dobrze komponują się również z kaszami i rybami.

Czytaj także: Jaki olej do sałatek wybrać?

Olej rydzowy stanowi dobrą alternatywę dla oleju lnianego, gdyż zawiera podobnie wysoką zawartość kwasu alfa – linowego (kwasy omega – 3), a ma bardziej akceptowalny smak i nie trzeba przechowywać go w lodówce. Olej rydzowy może być przechowywany w szczelnym opakowaniu (chroniącym przed światłem i powietrzem) nawet do 6 miesięcy.

W kosmetyce – na twarz i włosy

Z uwagi na to, że olej rydzowy to przede wszystkim zdrowe tłuszcze, to znajduje on swoje zastosowanie w naturalnych kosmetykach o właściwościach nawilżających i zmiękczających. Jak wskazują eksperci:

  • przyspiesza gojenie ran, odleżyn, oparzeń i owrzodzeń;
  • pomaga łagodzić objawy atopowego zapalenia skóry;
  • łagodzi stan zapalny związany z wypryskami i dermatozami;
  • zmniejsza utratę wody przez naskórek;
  • zwiększa elastyczność skóry.

Ma to szczególne znaczenie w pielęgnacji skóry i włosów, które zmęczone sezonem letnim, są przesuszone.  Kremy i balsamy z dodatkiem z oleju rydzowego mogą także spowolnić starzenie się skóry. Wszystko za sprawą cennych substancji o potencjale antyoksydacyjnym (związki fenolowe, witamina E) obecnych w tym oleju.

Olej rydzowy to produkt nieco zapomniany, jednakże szczęśliwie wraca do użytku. I bardzo dobrze! Jego niezwykle korzystny profil kwasów tłuszczowych, a także wysoka zawartość pozostałych cennych składników odżywczych, sprawia, że jest on ważnym elementem zdrowej i prawidłowo zbilansowanej diety.