Nadciśnienie tętnicze uważane jest za chorobę XXI wieku. Problemy z wysokim ciśnieniem ma wiele osób na całym świecie, również w Polsce. Według badań już co trzeci dorosły Polak boryka się z tym schorzeniem[1]. Duży wpływ na jej przebieg ma odpowiednia dieta – taka, która ograniczy nasycone kwasy tłuszczowe, sól i alkohol.

Nadciśnienie tętnicze to choroba, której nie należy lekceważyć – w skrajnych przypadkach może nawet doprowadzić do śmierci. Według wytycznych WHO (Światowej Organizacji Zdrowia), nadciśnienie tętnicze stwierdzamy w momencie, w którym pomiar ciśnienia – wykonywany po kilkunastominutowym odpoczynku – trzykrotnie wynosi 140/90 mm Hg lub powyżej tych wartości .

Jak leczyć nadciśnienie i jak działać prewencyjnie? Aby zmniejszyć problem należy przede wszystkim zacząć od zmiany stylu życia na taki, który wspomoże leczenie lub – w jakimś stopniu – zapobiegnie dalszemu rozwojowi choroby. Pamiętajmy, że taka zmiana jest konieczna. Zdrowy tryb życia jest tak samo ważny jak farmakoterapia. Jeżeli chcemy cieszyć się dobrym samopoczuciem, to pamiętajmy, żeby:

  • zadbać o zwiększenie aktywności fizycznej
  • zadbać o prawidłową masę ciała
  • zaprzestać palenia tytoniu
  • zachowywać odpowiednią dietę[2]

Podane powyżej zalecenia będą istotne także w momencie, w którym chcemy zapobiec możliwości wystąpienia nadciśnienia tętniczego, np. ze względu na epizody chorobowe w rodzinie. Jeżeli podejrzewamy u siebie chorobę, umówmy się na wizytę u lekarza, który zleci dalsze badania lub przepisze odpowiednie leki.

Zbyt wysokie ciśnienie nie daje jednoznacznych sygnałów. Istnieje jednak szereg objawów, które mogą pomóc je zdiagnozować. Jedno sprawdzanie ciśnienia nie jest w stanie potwierdzić lub wykluczyć choroby. Konieczne jest umiejętne badanie przeprowadzone co najmniej trzy razy  przez lekarza. Jednak jeżeli często odczuwasz zmęczenie, miewasz zawroty głowy czy często jesteś nerwowy, a dodatkowo zdarzały się przypadki nadciśnienia w rodzinie – skonsultuj się z lekarzem.

Tak jak zostało wspomniane powyżej, odpowiednia dieta jest niezbędna w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Jest to jedna z wielu chorób, w której dieta ma bardzo duże znaczenie – zarówno w przypadku już zdiagnozowanej choroby, jak i w prewencji. Od czego zacząć zmiany? Przede wszystkim, kontrolować kaloryczność pokarmów i nie dopuścić do nadwagi czy otyłości brzusznej. Dodatkowo, zalecane jest spożywanie 4-5 porcji dziennie warzyw i innych pokarmów pochodzenia roślinnego.[3] Z naszego jadłospisu powinniśmy wykreślić – a przynajmniej ograniczyć – sól i alkohol. Ich nadmierne spożycie sprzyja nadciśnieniu. Oprócz tego warto wziąć pod lupę tłuszcze, których nadmierna ilość jest niewskazana.

Warto zatrzymać się przy kwestiach związanych ze spożyciem tłuszczów. Nie powinno się przesadzać z ilością tłustych potraw, ale nie oznacza to, że musimy zrezygnować z tłuszczu w ogóle. W przypadku nadciśnienia tętniczego bardzo ważne jest spożywanie tłuszczów o odpowiednim profilu. Nie powinniśmy nadużywać nasyconych kwasów tłuszczowych i w miarę możliwości – zastępować je tymi nienasyconymi. Na szczególną uwagę zasługują wielonienasycone kwasy tłuszczowe z grupy omega-3 i omega-6, które są ważne w prewencji chorób sercowo-naczyniowych.

Wśród zaleceń znajdziemy więc zapis o unikaniu pokarmów o dużej zawartości tłuszczów zwierzęcych (smalec, masło, mięso), które niekorzystnie wpływają na poziom cholesterolu we krwi, będącego przyczyną miażdżycy naczyń, a także nadciśnienia. Zamiast nich można użyć olejów roślinnych czy innych produktów, które zawierają nienasycone kwasy tłuszczowe – jak np. ryby czy wysokiej jakości margaryny kubkowe.

 

 

 

[1] M. Bronkowska, H.Martynowicz, K. Żmich, A. Szuba, J. Biernat, Wybrane elementy stylu życia oraz wiedza żywieniowa otyłych osób z rozpoznanym nadciśnieniem tętniczym, Nadciśnienie tętnicze 2009;13(4), s. 267

[2] P. Jankowski, K. Kawecka-Jaszcz, M. Jastrzębski, Pierwotna prewencja nadciśnienia tętniczego u kobiet, Folia Cardiol. 2001, tom 8, supl. D, D25–D36 Copyright © 2001 Via Medica ISSN 1507–4145, s. 26

[3] Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego, Zasady postępowania w nadciśnieniu tętniczym – 2015 r. Wytyczne Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego, s. 10