Jak wiadomo sposób odżywiania się ma fundamentalny wpływ na funkcjonowanie całego organizmu – także mózgu i zachowania jego prawidłowej sprawności intelektualnej. Pamięć i koncentracja to klucz do zdrowego życia. Do tego niezbędne są oczywiście tłuszcze. Dlaczego?

pamięć i koncentracja

Tłuszcze wpływają na pracę mózgu

Mózg pod względem chemicznym zbudowany jest z wody i składników mineralnych, tłuszczów i białek. Tłuszcze stanowią aż 60% masy mózgowej, a jej zdecydowana większość to wielonienasycone kwasy tłuszczowe. Wspierają one utrzymanie prawidłowych funkcji mózgu, w tym zdolność do odbierania informacji, ale także magazynowania wody i produkcji energii. Z uwagi na to, że mózg nie jest w stanie samodzielnie magazynować tłuszczu, wymaga jego odpowiedniego dostarczenia wraz z dietą[1].

Swoje znaczenie w funkcjonowaniu mózgu ma także lecytyna, która jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania komórek nerwowych.

Co z cholesterolem?

Cholesterol wchodzi w skład błon komórkowych, a także w skład otoczek mielinowych w układzie nerwowym, jest więc niezbędny do prawidłowego funkcjonowania mózgu. Organizm jest jednak w stanie wyprodukować odpowiednią ilość cholesterolu samodzielnie, rzadko kiedy jest on wykorzystywany przez mózg ze źródeł pokarmowych, dlatego nie ma potrzeby dostarczania go wraz z dietą[2]. Więcej na temat cholesterolu przeczytasz tutaj.

Jakie tłuszcze odgrywają ważną rolę w pracy mózgu?

Dużą rolę w prawidłowej pracy mózgu odgrywają niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe omega 3: EPA i DHA oraz omega-6: AA czyli kwas  arachidonowy.  Szczególne znaczenie ma kwas DHA, czyli dokozaheksaenowy, któremu przypisuje się znaczącą rolę w rozwoju mózgu i zmysłu wzroku.

W rozwijającym się organizmie mózg zużywa dużą ilość tych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, które potrzebne są między innymi w procesie dojrzewania neuronów, czyli rozwoju układu nerwowego, a zatem także w procesie kształtowania się inteligencji. Z tego powodu ważne jest, aby od najmłodszych lat zapewnić dzieciom dietę bogatą w DHA.

Sprawny umysł w każdym wieku

Kwasy DHA z rodziny omega 3 mają pozytywny wpływ na funkcję ochronną siatkówki, zapobiegają procesom zapalnym oraz wspierają leczenie powstałych uszkodzeń. Z tego powodu ich spożywanie wiąże się z poprawą widzenia, zarówno wśród dzieci, jak i dorosłych. W jednym z badań udowodniono, że dzieci, których dieta była bogata w kwasy DHA i EPA miały lepszą koordynację wzrokowo-ruchową od dzieci, których dieta była uboższa w te kwasy. Dodatkowo u dzieci przyjmujących dietę wzbogaconą zaobserwowano także poprawę ostrości widzenia[3].

Kwasy tłuszczowe omega 3 i 6 mogą mieć także pozytywny wpływ na problemy, które niosą za sobą takie schorzenia jak dysleksja i ADHD. Naukowcy znaleźli związek pomiędzy wzbogaceniem diety o wielonienasycone kwasy tłuszczowe, a poprawą wyników w nauce, efektywności oraz tempo czytania. W przypadku badanych z ADHD poprawiała się koncentracja, co również korzystnie wpływało na wyniki szkolne[4].

Spożywanie kwasów omega 3 nie tylko korzystnie wpływa na rozwój młodego układu nerwowego. Ich odpowiednia ilość w diecie dorosłych i seniorów spowalnia procesy demencji i zmniejsza ryzyko otępienia mózgowego. Podejrzewa się, że opóźnia także rozwój choroby Alzheimera[5].

Źródła tłuszczów dla mózgu

Dobrym źródłem wielonienasyconych kwasów tłuszczowych są ryby, orzechy, nasiona, oleje roślinne
i oparte na nich miękkie margaryny kubkowe. Z kolei bogatym źródłem najważniejszych dla mózgu kwasów tłuszczowych DHA będą algi morskie, ryby i owoce morza, a także miękkie margaryny kubkowe z dodatkiem olejku z mikroalg morskich. Natomiast bogatym źródłem lecytyny będą, jaja, orzeszki ziemne, soja czy kiełki roślin.

 

Przeczytaj również

Kwasy tłuszczowe omega 3 i omega 6

Tłuszcze a wiek

Tłuszcze nienasycone

Zdrowe a niezdrowe tłuszcze – jak je rozróżnić.

 

Przypisy

 

[1] A. Siuda, B. Achremowicz, Odżywianie mózgu, Psychiatr. Psychol. Klin. 2008 8 (4), p. 178-191

[2] Tamże

[3] A. Pawełczyk, T. Pawełczyk, J. Rabe-Jabłońska, Egzogenne wielonienasycone kwasy tłuszczowe mogą poprawiać sprawność wybranych funkcji poznawczych, Psychiatr. Psychol. Klin. 2008 8 (4), s. 180-186.

[4] A. Pawełczyk, T. Pawełczyk, J. Rabe-Jabłońska, Egzogenne wielonienasycone kwasy tłuszczowe mogą poprawiać sprawność wybranych funkcji poznawczych, Psychiatr. Psychol. Klin. 2008 8 (4), s. 181-187.

[5] A. Pawełczyk, T. Pawełczyk, J. Rabe-Jabłońska, Egzogenne wielonienasycone kwasy tłuszczowe mogą poprawiać sprawność wybranych funkcji poznawczych, Psychiatr. Psychol. Klin. 2008 8 (4), s. 187-188.