Istnieje pewien rodzaj tłuszczów, których należy unikać w diecie – to izomery trans (TFA) – uznawane za najbardziej szkodliwy dla zdrowia typ kwasów tłuszczowych.

Z tego powodu eksperci z Instytutu Żywności i Żywienia oraz Zakładu Medycyny Społecznej i Zdrowia Publicznego, Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, podjęli się realizacji projektu naukowego, w ramach którego przeanalizowali pod kątem kwasów tłuszczowych blisko 44 próbki produktów tłuszczowych do smarowania pieczywa o największym wolumenie sprzedażowym[1].

Tłuszcze trans w żywności

Izomery trans w żywności mogą pochodzić z dwóch źródeł – z tłuszczu zwierząt przeżuwających,
np. krów, owiec i kóz (np. produkty mleczne i mięsne) oraz z częściowo uwodornionych olejów roślinnych. Według Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) i Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) – nie ma wystarczających danych, aby potwierdzić różnice pomiędzy wpływem na ludzkie zdrowie TFA pochodzenia zwierzęcego i przemysłowego, dlatego w badaniu przeanalizowane zostały oba źródła izomerów  trans.

Co mówią wyniki badań?

Wyniki wskazują, że zawartość tłuszczów trans w dostępnych na polskim rynku produktach do smarowania pieczywa wynosi[2]:

  • w masłach – od ok. 2% do 3%,
  • w miksach tłuszczowych – od ok. 0,2% do 5%.
  • W margarynach – kostkach do pieczenia – zawartość izomerów trans wahała się od 0,1% do 22%, w zależności od próbki
  • w miękkich margarynach kubkowych – od ok. 0,1% do 1,1% – praktycznie nieobecne[3].

Margaryny miękkie praktycznie bez trans

Spośród przebadanych produktów margaryny miały najkorzystniejszy dla zdrowia profil kwasów tłuszczowych. Zawierały najwięcej nienasyconych kwasów tłuszczowych, a najmniej nasyconych i izomerów trans. 95% przebadanych próbek zawierało tłuszcze trans na poziomie nieprzekraczającym 1%, a tylko jedna przekroczyła go nieznacznie.

Autorami najnowszych analiz są: dr inż. Katarzyna Okręglicka z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego oraz eksperci Instytutu Żywności i Żywienia – prof. dr n. med. Mirosław Jarosz, dr n. farm. Hanna Mojska, prof. nadzw. IŻŻ oraz dr n. med. Agnieszka Jarosz. Wyniki badań zostały opublikowane w czasopiśmie IŻŻ „Żywienie Człowieka i Metabolizm” (2017, nr 1, s. 5-17). (Link do artykułu).

Więcej na temat wyników badania w raporcie „Produkty do smarowania pieczywa pod lupa ekspertów”

 


 

[1] K. Okręglica, H. Mojska, M. Jarosz, A. Jarosz, Skład kwasów tłuszczowych, w tym izomerów trans nienasyconych kwasów tłuszczowych w wybranych tłuszczach spożywczych dostępnych w Polsce, Żywienie człowieka i metabolizm2017 nr 1, s. 5-17.

[2] Tamże. s. 7-17.

[3] Maksymalna zawartość tłuszczów trans w dziennej racji pokarmowej powinna ograniczać się do 1% dostarczanej z pożywieniem energii. Izomery trans w produktach, które nie przekraczają tej wartości, określa się mianem ‹praktycznie nieobecne›”. Patrz np.: SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY na temat obecności izomerów trans kwasów tłuszczowych w żywności oraz w ogólnej diecie populacji UE, Bruksela, 3.12.2015 r. COM(2015) 619 final https://ec.europa.eu/food/sites/food/files/safety/docs/fs_labelling-nutrition_trans-fats-oswp_en.pdf.