Tłuszcze ze względu na ich funkcje budulcowe i odżywcze, stanowią dla organizmu jeden z trzech podstawowych składników. Ich dostarczanie zgodne z normami żywieniowymi, powinno być dostosowane do potrzeb fizjologicznych człowieka zależnych nie tylko od płci i stanu zdrowia, ale również od wieku oraz etapu życia, na którym się znajdujemy.

 

tłuszcze w diecie dziecka

Kiedy rozpocząć wprowadzanie tłuszczu do diety dziecka?

Niezbędne tłuszcze powinny być dostarczane dziecku już od poczęcia. Na początkowym etapie otrzymuje je ono wraz z dietą matki, a po urodzeniu razem z mlekiem otrzymywanym od niej, bądź specjalnie dostosowanym do jego potrzeb, mlekiem modyfikowanym. Dlatego tak ważne jest, aby dieta kobiet ciężarnych oraz karmiących bogata była w tzw. zdrowe tłuszcze, do których zaliczamy m.in. nienasycone kwasy tłuszczowe.

Nienasycone kwasy tłuszczowe z rodziny omega-3zwłaszcza zawarty w nich kwas DHA, pełnią bowiem niezastąpioną rolę w rozwoju układu nerwowego oraz narządu wzroku dziecka. Mleko kobiece może dostarczać dziecku nawet 50% dziennej energii pochodzącej właśnie z tłuszczów.

W pierwszej fazie rozwoju dziecka szczególny nacisk jest bowiem położony na rozbudowę narządów i układów wymagających dostarczania kwasów tłuszczowych nie tylko ze względu na ich funkcje ale i gęstość energetyczną.

Nienasycone kwasy tłuszczowe znaleźć możemy między innymi w oliwie, oleju rzepakowym, awokado, orzechach oraz tłustych rybach morskich. Wprowadzanie do diety dziecka tych ostatnich można rozpocząć od 7 miesiąca życia. Zawarte w rybach morskich kwasy z rodziny omega-3: EPA i DHA odgrywają istotną rolę w rozwoju funkcji poznawczych oraz prawidłowym przebiegu procesu widzenia.

Z tłuszczów do smarowania, dzieciom do 3 roku życia należy podawać masło, gdyż jest ono lekkostrawne oraz bogate w witaminy rozpuszczalne w tłuszczach. Kluczowa jest zwłaszcza witamina A, która przyczynia się do dobrego funkcjonowania narządu wzroku. Inną wazną witaminą jest witamina D, która z kolei odpowiada za prawidłową mineralizację kości oraz nastrój. Po 3 roku życia masło może jednak zostać zamienione na miękkie margaryny wysokiej jakości.

 

tłuszcze w diecie dorosłych

Tłuszcze w diecie dorosłych – najważniejsza profilaktyka

Osobom dorosłym zalecane jest spożywanie tłuszczów na maksymalnym poziomie 25-35% dziennego zapotrzebowania na energię, z czego dostarczanie nasyconych kwasów tłuszczowych, zawartych głównie w maśle, serach i produktach mięsnych, nie powinno przekraczać 10%.

Dorośli wybierając produkty bogate w tłuszcz powinni przede wszystkim kierować się profilaktyką oraz swoim stanem zdrowia, dbając o zawartość w swojej diecie jedno- i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Wpływają one pozytywnie na zdrowie regulując stężenie „złego” cholesterolu i przyczyniają się do zmniejszenia ryzyka zachorowań na choroby cywilizacyjne takie jak miażdżyca, zawał serca czy otyłość.

 

 

W diecie osób dorosłych należy szczególną uwagę zwrócić na odpowiednią zawartość nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 i 6 oraz odpowiednią ich proporcję – powinna ona wynosić 1:5. Niestety, Polacy spożywają znacznie więcej kwasów n6 – nawet w proporcji 1:15 (n3:n6) – co utrudnia dostęp do organizmu kwasom omega-3.

Współczesne zalecenia żywieniowe wyraźnie wskazują na potrzebę zwiększania spożycia kwasów tłuszczowych z rodziny n-3. Wpływają ona pozytywnie na pracę układu sercowo-naczyniowego, regulując gospodarkę lipidową organizmu oraz pracę układu odpornościowego.

Nasz organizm nie jest w stanie sam ich wytwarzać, wobec czego musimy zapewniać mu je wraz z pożywieniem. Dlatego komponując dietę powinniśmy pamiętać o tym, aby na naszym talerzu przynajmniej 2 razy w tygodniu pojawiały się tłuste ryby morskie. Do smażenia oraz sałatek powinniśmy wybierać oleje bogate w NNKT, takie jak m.in. olej rzepakowy. Masło stosować wymiennie z wysokiej jakości miękką margaryną, produkowaną z nasion rzepaków, słonecznika czy lnu.

Współczesne margaryny zawierają bowiem niezbędne dla człowieka witaminy: pochodzącą z olejów roślinnych witaminę E i są wzbogacane o w witaminy D i A. Osoby nieco starsze, których układ pokarmowy produkuje mniej soków trawiennych, jak również dzieci do 3 r.ż. oraz kobiety ciężarne powinny skłaniać się jednak w kierunku masła. – komentuje mgr Ewa Kurowska, dietetyk, ekspert kampanii „Poznaj się na tłuszczach”

 

Co z tłuszczami pochodzenia roślinnego?

Jednak nie wszystkie tłuszcze pochodzenia roślinnego są zdrowe. Oleje kokosowy i palmowy, wbrew swojemu roślinnemu pochodzeniu zawierają znaczną ilość nasyconych kwasów tłuszczowych.

To istotna informacja, gdyż tłuszcze nasycone spożywane w nadmiarze, bez względu na swoje pochodzenie roślinne czy zwierzęce, wykazują podobnie negatywne działanie na nasz organizm – podwyższają stężenie lipoprotein LDL i niekorzystnie zmieniają ogólną proporcję frakcji cholesterolu względem siebie, jak również wykazują działanie prozapalne i prozakrzepowe.

Chociaż nasycone kwasy tłuszczowe posiadają również pewne wartości korzystne dla naszego zdrowia, organizm człowieka jest w stanie samodzielnie wytworzyć potrzebną mu ilość, a codzienna dieta powinna ją jedynie uzupełniać. Dodatkowo, pomimo wszystkich cennych właściwości tłuszczu należy pamiętać o zachowaniu jego odpowiednich proporcji i ilości – jeden gram tłuszczu to bowiem aż 9 kalorii.