Miażdżyca jest chorobą tętnic, której powikłania (zawał serca i udar mózgowy) stanowią najczęstszą przyczynę zgonów w krajach rozwiniętych, przyczyną tego schorzenia jest powstawanie blaszki miażdżycowej.

 

miażdżyca - blaszki miażdżycowe

 

Blaszka miażdżycowa – co to takiego?

Blaszką miażdżycową nazywamy stwardnienie naczyń krwionośnych. Stan ten jest spowodowany przez wytworzenie się tzw. „kieszonki” pomiędzy warstwą mięśni gładkich oraz warstwą śródbłonka, tworzących ścianę tętnic.

Blaszka miażdżycowa składa się głównie z cholesterolu LDL, innych substancji tłuszczowych, pozostałości z rozpadu komórek, wapnia oraz fibryny (substancji powodującej krzepnięcie), które gromadzą się w powstałej „kieszonce” i powodują jej sztywnienie.

Przyczyny procesu tworzenia się samej blaszki nie są wciąż do końca wyjaśnione, ale na pewno zalicza się do nich wysoki poziom cholesterolu (szczególnie LDL-C), palenie tytoniu, cukrzyca, nadciśnienie oraz nieprawidłowe odżywianie, np. nadmierne spożywanie tłuszczów zwierzęcych.

 

miażdżyca powstawanie

 

Jak przebiega proces powstawania blaszki miażdżycowej?

Proces powstawania blaszki miażdżycowej rozpoczyna się od uszkodzenia / rozszczelnienia ściany śródbłonka, który wyścieła wnętrze tętnic. Przez powstałe w ten sposób „wejście” przechodzą cząsteczki cholesterolu LDL, jak i inne substancje płynące wraz z krwią przez naczynie.

Organizm zaalarmowany wysyła w to miejsce monocyty – komórki, które mają za zadanie „posprzątać” w miejscu uszkodzenia. Po dotarciu na miejsce monocyty zamieniają się w sprzątające makrofagi, które „zjadają” cząsteczki cholesterolu LDL nagromadzone w uszkodzonym śródbłonku. Niestety taka „cholesterolowa dieta” powoduje, że makrofagi przekształcają się w tzw. komórki piankowate, a te pękają tworząc cholesterolowe złogi, które w miarę zwiększania się ich ilości zamykają światło tętnicy, zwiększając prawdopodobieństwo wystąpienia miażdżycy.

W dalszym procesie dochodzi do zgrubienia i stwardnienia tkanek wokół złogów blaszki. Sprawia, to że naczynie krwionośne staje się bardziej kruche. W ten sposób zwiększa się ryzyko pęknięcia wspomnianej blaszki. Uwolnione w ten sposób złogi mogą całkowicie zablokować przepływ krwi przez naczynie, doprowadzając w tym miejscu do zatoru (serce, mózg, kończyny).

Miażdżyca i powstawanie blaszki miażdżycowej są ze sobą ściśle związane!

 

miażdżyca - jak zapobiegać
 

Jak zapobiec powstawaniu blaszki miażdżycowej?

Zdarza się, że rozwój blaszki miażdżycowej ma silne podłoże genetyczne. W większości przypadków można mu zapobiec poprzez zbilansowaną dietę bogatą w warzywa, owoce i nienasycone kwasy tłuszczowe. Ich źródłem są oleje roślinne, ryby i wysokiej jakości miękkie margaryny.

Miażdżyca – Twoja decyzja!

Warto zadbać o regularną aktywność fizyczną oraz zrezygnować z używek. Palenie tytoniu ma niebagatelny wpływ na możliwość wystąpienia miażdżycy. Podobnie miażdżyca związana jest z nieprawidłowym odżywianiem i stresem. Bardzo ważne jest również regularne monitorowanie stężenia lipidów we krwi.

 

Bibliografia:

  1. Niedźwiedzka-Rystwej, A. Mękal, W. Deptuła, Komórki układu odpornościowego w miażdżycy – wybrane dane, Postępy Higieny Medycyny Doświadczalnej (online), 2010; tom 64: s. 417-422.
  2. Pasierski, Z.Gaciong, Rozwój i regresja miażdżycy, [w]: tenże, Angiolodia, Wydawnictwo lekarskie PZWL, 2004, s. 50-57.