Masło to naturalny tłuszcz jadalny,  otrzymywany ze śmietany mleka krowiego. Prawdziwe ma blado-kremowy lub jasnożółty kolor.

Jego barwa zależna jest od ilości beta-karotenu zawartego w mleku, z którego zostało wyprodukowane. Prawdziwe i niezawierające innych składników będzie więc charakteryzowało się znacznie jaśniejszym, wręcz białym kolorem.

Z czego składa się masło?

Masło składa się w większości z nasyconych kwasów tłuszczowych (ok. 56%) (SFA – Saturated fatty acids / kwasy tłuszczowe nasycone). W związku z czym nie powinno być ono spożywane bez ograniczeń.

Duża zawartość SFA w diecie wpływa bowiem na niekorzystne zmiany w profilu lipidowym we krwi. Zwiększa ryzyko rozwoju miażdżycy i choroby niedokrwiennej serca. Jednocześnie jest najlepiej przyswajalnym tłuszczem zwierzęcym, niezawierającym żadnych składników syntetycznych.

Komu zaleca się spożywanie masła?

Jego spożywanie zalecane jest szczególnie dzieciom do 3. roku życia oraz osobom starszym i w podeszłym wieku, u których wydzielanie soków trawiennych i zawartość w nich enzymów trawiennych, jest relatywnie mniejsza. Masło jest polecane wszystkim cierpiącym na schorzenia związane z niedożywieniem i zaburzeniami wchłaniania.

Stanowi bogate źródło witaminy A, witaminy D i  witaminy E. Witaminy te wpływają korzystnie na układ krążenia oraz mają działanie antyoksydacyjne. Ważnym składnikiem masła są także kwas linolowy (CLA) oraz kwas masłowy.

Nie zawiera tłuszczów roślinnych

Sama nazwa masło odnosi się do produktów niezawierających tłuszczów roślinnych o określonej zawartości tłuszczu mlecznego i  jest chroniona ustawą o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Za takie produkty uznaje się te w 80 – 90% składające się z tłuszczu mlecznego, około 16% z wody i 2% z suchej, beztłuszczowej masy mleka.

Produkty zawierające 62% – 80%, 41%-60% lub poniżej 39% tłuszczów mlecznych noszą nazwę masła o zmniejszonej zawartości tłuszczu.

Masło może występować pod różnymi nazwami – nie są one bez znaczenia ponieważ mówią o różnicy w zawartości tłuszczu.

Najbardziej popularnymi są:

  • Masło delikatesowe –  zawierające min. 82% tłuszczu
  • Masło ekstra i wyborowe – zawierające min. 80% tłuszczu

Na półce sklepowej znajdziemy również masło śmietankowe – zawierające około 73,5 % tłuszczu i 24 % wody.

masło tłuszcze nasycone

Warto pamiętać!

Masło nie jest jedynym źródłem nasyconych kwasów tłuszczowych. Zawierają je też inne produkty pochodzenia zwierzęcego (poza rybami), na przykład:

  • sery,
  • jogurty,
  • mięso,
  • wędliny.

W ciągu dnia łatwo jest przekroczyć zalecaną dawkę tłuszczów nasyconych. Dlatego warto stosować te produkty wymiennie z tymi, które zawierają niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe. Chociażby oleje roślinne takie jak oliwa z oliwek czy olej rzepakowy.

Spożywanie masła powinniśmy utrzymać na poziomie 2-3 łyżeczek dziennie (5-15 gramów). Można je zastąpić wysokiej jakości margaryną. Jest ona jedną z form zalecanych w diecie olejów roślinnych.

Osobom z nietolerancją laktozy, cierpiącym na chorobę układu krążenia oraz zaburzenia gospodarki lipidowe, szczególnie z nieprawidłowo podwyższonym stężeniem cholesterolu w osoczu, zaleca się ograniczenie spożycia masła do minimum.