W olejach nierafinowanych (tłoczonych na zimno) poza kwasami tłuszczowymi znajdują się także inne – nietłuszczowe substancje bioaktywne. Zaliczamy do nich sterole roślinne, tokoferole, karotenoidy i chlorofile a także skwalen i alkohole triterpenowe.

Ilość tych substancji waha się w zależności od surowca, z którego olej jest produkowany. Składniki te mają korzystny wpływ na zdrowie człowieka i sprawiają, że oleje tłoczone na zimno spełniają rolę żywności funkcjonalnej. Ciekawym przykładem jest olej kokosowy.

tokoferole

Tokoferole, Karotenoidy i Cholorofile

Tokoferole, Karotenoidy i Chlorofile – to substancje, odpowiadają za charakterystyczną barwę olejów. To właśnie Karotenoidy, Tokoferole i Cholorofile nadają olejom silnych właściwości przeciwutleniających.

Wspomniane substancje bioaktywne mają zdolność do „wymiatania” wolnych rodników.  Służą do ochrony organizmu przed procesami nowotworowymi oraz starzeniem.

 

skwalen
Skwalen

Skwalen należy do bardzo silnych antyoksydantów. Wykazuje właściwości antybakteryjne oraz przeciwgrzybiczne. Chroni przed promieniowaniem UV biorąc udział w syntezie witaminy D. Wspomaga transport tlenu do komórek, pomaga regulować prace układu odpornościowego, a także ułatwia usuwanie patogenów z organizmu.

 

sterole

Sterole roślinne

Sterole roślinne są znane ze swoich właściwości obniżających stężenie cholesterolu. Uważa się, że sterole roślinne wykazują właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwwrzodowe i przeciwnowotworowe.

Badania naukowe dowiodły, że spożycie 1,5 – 3 g steroli roślinnych lub stanoli przez okres 2-3 tygodni obniża stężenie cholesterolu w osoczu o 7 – 12,5%, bez obniżającego wpływu na poziom cholesterolu „dobrej” frakcji HDL.

W diecie przeciętnego Europejczyka znajduje się średnio jedynie ok. 400 mg tych związków, dlatego tak ważne jest wzbogacanie nimi żywności takiej jak: margaryny miękkie czy jogurty i napoje mleczne.

Nieoczyszczane oleje roślinne tłoczone na zimno

W nieoczyszczanych olejach roślinnych, poza korzystnymi składnikami, mogą znajdować się również substancje antyodżywcze, pierwotnie występujące w surowcu. Zaliczamy do nich m.in. metale ciężkie, pozostałości środków ochrony roślin i pestycydy. Substancje te mogą mieć niekorzystny wpływ na organizm szczególnie w grupach wyjątkowo wrażliwych. Dotyczy to głównie dzieci, kobiety w ciąży i osób starszych.

Niezmiernie ważnym elementem w procesie produkcji olejów tłoczonych na zimno jest dobór odpowiedniego, najwyższej jakości i czystości surowca oraz szczegółowa kontrola na każdym etapie produkcji – zarówno nasion, jak i gotowego produktu.

Olej tłoczony z nasion

W przypadku nasion ważny jest dobór kwalifikowanego materiału siewnego ustalonych odmian. Stosowanie specjalnych praktyk rolnych. Odpowiednie warunki magazynowania i czyszczenia nasion oraz sposób ich transportu. Każda partia oleju wytłoczonego z nasion powinna być kontrolowana pod kątem zanieczyszczeń fizycznych, chemicznych i mikrobiologicznych. Powinna być również poddawana ocenie wizualnej i sensorycznej.

Obecność korzystnych jak i niekorzystnych składników nietłuszczowych w olejach tłoczonych na zimno znacznie wpływa na ich punkt dymienia. Sprawia też, że nie nadają się one do obróbki termicznej. Oleje tłoczone na zimno dzięki swojemu aromatowi doskonale sprawdzą się do potraw zimnych takich jak sałatki i pasty.