Odpowiedź na pytanie: „Masło czy margaryna, czym smarować?” nie może i nie będzie jednoznaczna. Dyskusja na ten temat trwa nieprzerwanie od 1927 roku, czyli od powstania Unii Margarynowej. Cechy masła, które są niezmiennie podkreślane przez jego zwolenników to: naturalne pochodzenie i niepowtarzalny smak. Natomiast zawartość cholesterolu i nasyconych kwasów tłuszczowych, krótki termin przydatności czy zła smarowność to kontrargumenty dla konsumentów opowiadających się za margaryną. 

Masło czy margaryna? Rekomendacje na temat tego, czy do smarowania pieczywa wybierać masło czy margarynę zależą od potrzeb fizjologicznych człowieka. Najważniejszą zasadą żywienia dla osób zdrowych jest urozmaicenie.

Z tego względu do smarowania pieczywa konsumenci powinni wykorzystywać oba te produkty.  W polskiej populacji średnie spożycie kwasów tłuszczowych nasyconych znacznie przewyższa zalecane normy dlatego, aby korzystnie wpływać na profil kwasów tłuszczowych jako dodatek nie tylko do pieczywa, ale i wszelkich potraw, poleca się tłuszcze pochodzenia roślinnego bogate w nienasycone kwasy tłuszczowe takie jak:

  • oleje,
  • oliwy,
  • czy wysokiej jakości margaryny kubkowe, beztransowe.

Masło jest bardziej polecane:

  • w żywieniu dzieci (do 3 roku życia),
  • osób starszych i w podeszłym wieku, u których wydzielanie soków trawiennych i zawartość w nich enzymów trawiennych jest relatywnie mniejsza.
  •  w stanach chorobowych przebiegających z upośledzeniem wchłaniania tłuszczu (m.in. u chorych z zespołem krótkiego jelita, w okresie zaostrzeń choroby Leśniowskiego – Crohna, w niewydolności trzustki).

Szukając odpowiedzi na pytanie ‚masło czy margaryna’ warto pamiętać, że masło śmietankowe, które jest w Polsce jednym z najbardziej popularnych gatunków masła, zawiera dość dużo laktozy, przez co nie jest wskazane dla osób z jej nietolerancją. W profilaktyce chorób układu krążenia o podłożu miażdżycowym oraz u osób z zaburzeniami gospodarki lipidowej, szczególnie z nieprawidłowo podwyższonym  stężeniem cholesterolu w osoczu zaleca się ograniczenie spożycia masła i zastąpienie tego produktu wysokiej jakości margarynami.

Miękkie margaryny, których głównym składnikiem są oleje roślinne, stanowią cenne źródło zalecanych w diecie tłuszczów nienasyconych, w tym m.in. korzystnych dla zdrowia kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6.

Ich spożywanie jest jednym ze sposobów zapobiegania niedoborom spożycia NNKT. Dobrowolne ograniczenie przez producentów stosowania do produkcji margaryn częściowo uwodornionych tłuszczów rozwiązało problem z izomerami trans kawasów tłuszczowych w margarynach do smarowania. Szczególnie margaryny o obniżonej zawartości tłuszczu charakteryzują się profilem, który stanowi odpowiedź na zalecenia żywieniowe. Dzięki tym właściwościom margaryny zyskały aprobatę środowiska żywieniowego i medycznego.

Od dłuższego już czasu konsumenci mogą także sięgać po:

  • tzw. margaryny funkcjonalne, np. z dodatkiem steroli roślinnych (szczególnie polecane dla osób z podwyższonym poziomem cholesterolu),
  • czy z dodatkiem kwasu DHA,
  • miksy (połączenie margaryny z masłem)
  • produkty do smarowania o zredukowanej zawartości tłuszczu.

Tak bogata gama produktów do smarowania pieczywa umożliwia konsumentom łatwiejsze wdrożenie zaleceń żywieniowych dotyczących zarówno zredukowania spożycia tłuszczu, jak i skorygowania błędów dietetycznych dotyczących struktury spożycia kwasów tłuszczowych.